Instalacja samogasząca proszkowa dla wozów paliwowych typu EIP
Spis treści
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP - opis produktu
Instalacja przeznaczona jest do ochrony przeciwpożarowej wozów, w tym zawierających płyny palne, stosowanych w podziemnych wyrobiskach zakładów górniczych. Działa ona w fazie wstępnej pożaru, tj. w momencie jego zainicjowania lub wzrostu (tzw. faza przedrozgrzeniowa), gdy średnia temperatura jest niska, a ogień zlokalizowany jest w bezpośrednim sąsiedztwie miejsca inicjacji i rozwoju pożaru. Ze względu na ograniczoną ilość środka gaśniczego, wynikającą z ograniczonych możliwości zabudowy zbiorników w wozie, konieczne jest określenie miejsc najbardziej narażonych na zainicjowanie pożaru. Naturalnymi punktami zapalnymi są m.in. wlew paliwa, zawór odcinający pompę paliwa oraz inne miejsca wskazane przez konstruktora maszyny lub urządzenia. W te miejsca powinny być skierowane odpowiednio dobrane dysze gaśnicze.
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP z ładunkiem inicjującym składa się z układu detekcji podwyższonej temperatury oraz układu wykonawczego, który odpowiada za wyrzut środka gaśniczego w kierunku chronionego miejsca. Instalacja może być uruchamiana automatycznie (za pomocą obwodu detekcji) lub ręcznie, za pomocą przycisku wyzwalającego. Obwód detekcji, wyposażony w czujnik wykrywania pożaru w postaci elastycznej rurki polimerowej, poprowadzony jest przez miejsca szczególnie narażone na zainicjowanie pożaru. Instalacja zostaje uruchomiona w momencie, gdy temperatura oddziałująca na czujnik przekroczy 120°C.
Instalacja EIP/G została skonstruowana zgodnie z zasadami dobrej praktyki inżynierskiej, z uwzględnieniem wymagań bezpieczeństwa, co zapewnia jej niezawodne i bezpieczne funkcjonowanie przez przewidywany okres trwałości.
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP - Budowa
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP/G z ładunkiem inicjującym składa się z dwóch głównych układów: układu detekcji oraz układu wykonawczego. Oba układy współpracują ze sobą w celu szybkiego wykrycia pożaru i skutecznego ugaszenia go na wczesnym etapie. Całość została zaprojektowana w sposób umożliwiający pracę w trudnych warunkach podziemnych zakładów górniczych.
Układ detekcji
Układ detekcji odpowiada za monitorowanie temperatury w wyznaczonych miejscach wozu i inicjację działania układu wykonawczego w przypadku wykrycia pożaru. W jego skład wchodzą:
- Czujnik kontroli temperatury (detektor pożaru) – wykonany w postaci elastycznej rurki polimerowej odpornej na działanie czynników mechanicznych i chemicznych. Rurka poprowadzona jest bezpośrednio nad miejscami o podwyższonym ryzyku zapłonu (m.in. wlew paliwa, zawór odcinający pompę paliwa, okolice silnika).
W celu zwiększenia trwałości i ochrony przed uszkodzeniami mechanicznymi, czujnik zabezpieczony jest spiralą ochronną wykonaną ze stali nierdzewnej. - Ciśnienie w detektorze – utrzymywane na poziomie około 15 bar (azot), co sprawia, że rurka pęka w temperaturze wynoszącej około 120°C. Po jej pęknięciu następuje natychmiastowe uruchomienie układu wykonawczego.
- Zbiorniczek wyrównawczy z gazem obojętnym (N₂) – służy do utrzymania stabilnego ciśnienia w rurce detekcyjnej, a tym samym do kontroli temperatury progowej inicjującej zadziałanie instalacji.
- Wyzwalacz ręczny – umożliwia ręczne uruchomienie instalacji w przypadku, gdy operator dostrzeże pożar wcześniej niż nastąpi automatyczne zadziałanie detektora. Wyposażony jest w manometr kontrolny, wskazujący aktualne ciśnienie w układzie detekcji, co pozwala na bieżąco monitorować gotowość systemu do działania.
Układ wykonawczy
Układ wykonawczy odpowiedzialny jest za wyrzut środka gaśniczego i jego skuteczne dostarczenie do miejsca pożaru. W jego skład wchodzą następujące elementy:
- Zbiornik proszkowy – zawiera 6 lub 12 kg proszku gaśniczego (w zależności od konfiguracji i wymagań pojazdu). Proszek stosowany w instalacji charakteryzuje się wysoką skutecznością gaśniczą klasy ABC, co pozwala na gaszenie pożarów ciał stałych, cieczy palnych oraz gazów.
- Głowica zespolona butli proszkowej z ładunkiem nabojowym – mechanizm sterujący przepływem środka gaśniczego. Zawiera sprężynowy zbijak, który przebija membranę ładunku nabojowego w momencie spadku ciśnienia w układzie detekcji. Ładunek nabojowy zawiera sprężony gaz (CO₂ lub N₂), który pod wysokim ciśnieniem wypycha proszek ze zbiornika.
- Ładunek nabojowy – butla zawierająca gaz pędny. Jego przebicie uwalnia energię niezbędną do wyrzutu proszku gaśniczego i zapewnienia odpowiedniego ciśnienia w instalacji.
- Przewody hydrauliczne DN10 – elastyczne przewody ciśnieniowe, odporne na wysoką temperaturę i ścieranie, łączące głowicę zespoloną butli proszkowej z dyszami gaśniczymi. Ich konstrukcja umożliwia bezpieczne i szybkie przesyłanie środka gaśniczego.
- Dysze gaśnicze – kluczowy element odpowiedzialny za rozprowadzenie proszku. Dysze dobierane są indywidualnie w zależności od geometrii pojazdu i lokalizacji miejsc o podwyższonym ryzyku pożaru. Istnieje możliwość zastosowania dysz o różnym kącie rozwarcia stożka (wąski, średni, szeroki), co pozwala skutecznie pokryć zagrożony obszar, jednocześnie minimalizując zużycie środka gaśniczego. Dysze są zabezpieczone zaślepkami ochronnymi, które chronią przed wilgocią, zabrudzeniami oraz osadzaniem się nieczystości mogących wpłynąć na prawidłowe działanie instalacji.
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP - Zasada działania
Uruchomienie instalacji samogaszącej proszkowej możliwe jest na dwa sposoby:
- automatycznie – po pęknięciu przewodu polimerowego,
- ręcznie po wciśnięciu przycisku wyzwalania ręcznego.
Uruchomienie automatyczne
W momencie, gdy temperatura przy detektorze wzrośnie do ok. 120°C, elastyczna rurka detekcyjna pęka. Powoduje to spadek ciśnienia w układzie detekcji, co skutkuje odryglowaniem zbijaka w głowicy zespolonej. Zbijak przebija membranę zbiorniczka z ładunkiem nabojowym, uwalniając gaz, który wypycha proszek gaśniczy do przewodu hydraulicznego, a następnie do dysz gaśniczych. Proszek usuwa zaślepkę z dyszy i trafia bezpośrednio na zagrożone miejsce.
Uruchomienie ręczne
Aby uruchomić instalację ręcznie, należy usunąć zawleczkę zabezpieczającą i nacisnąć przycisk wyzwalacza ręcznego, co przebija membranę wewnątrz przycisku i powoduje spadek ciśnienia w układzie detekcji. Dalszy proces przebiega analogicznie jak w przypadku uruchomienia automatycznego.
Instalacja samogasząca proszkowa typu EIP - opcje zabudowy
Instalacja EIP charakteryzuje się modularną budową, co umożliwia jej dostosowanie do różnych typów wozów górniczych, w zależności od specyfiki zastosowania, ilości wymaganych punktów detekcji oraz liczby dysz gaśniczych. System umożliwia:
- rozbudowę o dodatkowe sekcje detekcyjne i wykonawcze,
- dobór zbiorników o większej pojemności,
- integrację z systemami monitoringu stanu technicznego pojazdu,
- opcjonalne wyposażenie w sygnalizację świetlną lub akustyczną informującą o zadziałaniu systemu.